09:00 - 18:00:: 0 (212) 466 33 02 - 0 (212) 466 33 03 - 0 (553) 889 3303 Dr. Ersen Alp ÖZBALCI için 7/24: 0850 433 4261 - Dr. Ayşe Ahsen BAKAN için 7/24: 0850 433 4301

Yasal Uyarı! Sitemizde yer alan yazılar ve bilgiler eğitim amaçlı olup herhangi bir şekilde tıbbı önerme amaçlı değildir. Devamını oku

Bir tık ile arayın
0 (212) 466 33 02
0 (212) 466 33 03
WhatsApp

RENKLİ ULTRASON
BİYOPSİ İŞLEMLERİ
EMAR
TOMOGRAFİ
MAMOGRAFİ

Bakırköy İstanbul

Randevu için

Doktor ismine tıklayın Dr. Ersen Alp ÖZBALCI
Dr. Ayşe Ahsen BAKAN

Graves Hastalığı Nedir?

Graves hastalığına, otoimmun tiroidit de denilmektedir. Graves hastalığı bağışıklık sistemine bağlı bir hastalık olup normalden fazla tiroid hormonu üretilmesine neden olmaktadır (Hipertiroidi). Başka birçok hastalık da hipertiroidizme sebep olabilir fakat en sık neden Graves hastalığıdır.

Tiroid hormonları vücudumuzda birçok sistemi etkilediği için bu hastalıkta ortaya çıkan bulgu ve belirtiler de çok geniş bir yelpazede yer almaktadır. Sonuç olarak hipertiroidi, iyi olma halini ciddi anlamda etkileyen bir durumdur. Graves hastalığı herkesi etkileyebilirse de en sık kadınlarda ve 40 yaş altında görülür.

Ana tedavi amacı aşırı tiroid hormonu salınımını engellemek ve bulgu ve belirtilerin şiddetini azaltmaktır.

Graves Hastalığı Semptomları (Bulgu ve Belirtileri)

  • Sıkıntı ve sinirlilik
  • El ya da parmaklarda titreme
  • Sıcağa karşı hassasiyet, aşırı terleme, ıslak ve nemli bir cilt yapısı
  • Normal beslenme düzenine rağmen kilo kaybetme
  • Guatr (Tiroid bezinin büyümesi)
  • Adet düzeni değişiklikleri
  • Cinsel istekde azalma ve sertleşme sorunları
  • Barsak hareketlerinde artış
  • Gözlerde dışarı doğru büyüme (Graves oftalmopatisi)
  • Graves dermopati; ayak ve baldırlarda ciltte kalınlaşma ve kızarıklık
  • Çarpıntı

Graves Oftalmopatisi;

Graves hastalığından muzdarip kişilerin %30 unda ‘Graves Oftalmopatisi’ denilen duruma ait belirtiler olur. Graves oftalmopatisinde iltihabi durum ve diğer bağışıklık sistemini ilgilendiren durumlar sonucunda göz çevresi kas ve dokularda bir takım değişiklikler meydana gelir, Sonucunda;

  • Eksoftalmus; gözlerin dışarı doğru çıkmış gibi görünmesi
  • Gözlere kum kaçmış hissi
  • Gözlerde ağrı ya da basınç hissi
  • Şişmiş-gerginleşmiş göz kapakları
  • Kırmızılaşmış gözler
  • Işığa hassasiyet
  • Çift görme
  • Görme kaybı

 

Graves Dermopatisi;

Pek sık gözlenmeyen bir durumdur. Genelde ayakta ya da baldırlarda deride kalınlaşma ve kırmızılaşma ile ortaya çıkar.

Doktora ne zaman başvurulmalı?

Birçok hastalık hipertiroidiye sebep olabilir. Özellikle çarpıntı ve görme kaybı durumlarında mutlaka acil servise başvurulmalıdır. Bunun dışında Graves Hastalığından şüpheleniyorsanız bir İç hastalıkları hekimine başvurmalısınız.

Graves Hastalığı Nedenleri?

Vücudumuzda hastalıklarla savaş veren sisteme BAĞIŞIKLIK SİSTEMİ denir. Graves hastalığı bağışıklık sisteminde nedeni belli olmayan birtakım hatalar sonucunda meydana gelmektedir.

Bağışıklık sistemi normalde virüs, bakteri ya da her türlü yabancı maddeye karşı, antikor adını verdiğimiz proteinler üreterek karşılık verir. Graves hastalığında ise bağışıklık sistemi nedeni bilinmeyen bir şekilde tiroid bezindeki hücrelerin bazı bölgelerine karşı antikor üretmeye başlar.

Sağlıklı bireylerde tiroid bezinin ürettiği hormon, hipofiz bezinden salgılanan ve TSH (Tiroid stimülan hormon) adı verilen başka bir hormonun kontrolü altındadır. Graves hastalığında üretilen antikorlar TSH hormonu gibi davranmaktadır. Bunun sonucunda da tiroid bezi normalden fazla tiroid hormonu üretmeye başlar. Sonuç olarak HİPERTİROİDİ normalden fazla tiroid hormonu bulunması durumudur.

Graves Oftalmopatisinin nedeni nedir?

Bu durumda yine nedeni bilinmeyen bir şekilde ciltte belirli karbonhidratların birikmesi söz konusudur. Tiroid bezinin aşırı çalışmasına yol açan antikorlar aynı zamanda göz çevresindeki dokulara da ilgi gösterir gibi görülmektedir.

Graves oftalmopatisi hipertirioidizm denilen durumla aynı zamanda başlayabildiği gibi birkaç ay sonra da başlayabilmektedir. Ancak Graves oftalmopatisinin bulgu ve belirtilerinin ortaya çıkması hipertiroididen çok önce veya sonra başlayabilir. Dolayısıyla hipertiroidi olmadan Graves Oftalmopatisi meydana gelebilir

Graves Hastalığı Risk Faktörleri

Graves Hastalığı her insanda gelişebilir. Ancak aşağıda sıralanan bazı etkenler Graves Hastalığı riskini arttırmaktadır.

Aile Öyküsü: Graves hastalığında aile öyküsü bilinen bir risk faktörüdür. Bu da bazı genetik etkenlerin Graves hastalığına yatkınlık oluşturduğuna işaret etmektedir.

Cinsiyet: Kadınlarda daha fazla görülür.

Yaş: Genelde 40 yaşından önce görülür.

Diğer bağışıklık sistemi hastalıkları (otoimmün hastalıklar) Tip 1 diyabet ya da romatoid artrit veya diğerleri gibi bağışıklık sistemi ile ilgili hastalığı olan kişilerde Graves hastalığı daha sık görülür

Duygusal yada fiziksel stres. Genetik olarak yatkın olan kişilerde, stresli bir yaşam ya da herhangi başka bir hastalık Graves hastalığına etken olabilmektedir.

Hamilelik: Özellikle genetik olarak yatkın olan kadınlarda hamilelik ya da yeni doğum yapmış olmak Graves Hastalığı riskini arttırmaktadır.

Sigara İçmek: Sigara bağışıklık sistemini etkileyerek Graves Hastalığı riskini de arttırmaktadır. Sigara içen Graves hastalarında Graves oftalmopatisi riski de artmaktadır.

Graves Hastalığı Komplikasyonları (Neden olabileceği sorunlar)

Hamilelik problemleri; Gebelik sırasında Graves hastası olmak, düşük, erken doğum, bebekte tiroid bozuklukları, düşük kilolu bebek, annede kalp yetmezliği ve preeklampsi gibi sorunlara yol açabilir. Preeklampsi anneye ait bir durum olup tansiyon yükselmesi ve diğer ciddi bulgu ve belirtilerden oluşur ve anne hayatını tehdit edebilir.

Kalp Hastalıkları; Graves hastalığı tedavi edilmeden bırakılırsa kalp ritm bozukluklarına, kalp kaslarında bozulmalara ve konjestif kalp yetmezliğine neden olabilir. Konjestif kalp yetmezliği kalbin vücuda yeteri kadar kan pompalayamaması durumudur.

Tiroid fırtınası; Graves hastalığının ender ancak ölümcül olabilecek bir komplikasyondur.  Hipertiroidinin artması sonucu tirotoksik kriz oluşması da denebilir. Genelde tedavi altında olmayan hipertiroidi durumlarında meydana gelir. Tedavi yetersizse de gelişebilmektedir.

Tiroid hormonlarının aniden hızlı bir şekilde artması durumunda yüksek ateş, aşırı terleme, kusma, ishal, delirium, aşırı güçsüzlük, nöbetler, belirgin çarpıntı, sarılık, tansiyonda belirgin düşüş ve koma görülür. Tiroid fırtınası acil tıbbi tedavi isteyen bir durumdur.

Kemik Erimesi; Kontrol altına alınmayan hipertiroidi kemik erimesine yani osteoporoza yol açar. Kemiklerin sağlamlığı içerdikleri kalsiyum miktarına bağlıdır. Hipertiroidi kalsiyumun kemikler tarafından emilimine engel olmaktadır.

Graves Hastalığında Yapılacak Tetkikler ve Tanı

Graves Hastalığı tanısı koyabilmek için yapılacak işlemler:

Muayene; Doktorunuz gözlerinizde dışarı büyüme hali veya çeşitli bulgular olup olmadığına bakacaktır. Ayrıca tiroid bezinin büyük olup olmadığını inceleyecektir. Tiroid hormonunun fazla olması metabolizmanızı etkileyeceği için nabız ve tansiyon ölçümleri ile titreme açısında değerlendirmeler yapılacaktır.

Kan Testleri; Kolunuzdan kan alınarak, TSH (Tiroid bezini çalıştıran ve hipofizden salgılanan hormon), tiroid hormonları incelenecektir. Graves hastalarında TSH normalden düşük, tiroid hormonları da normalden yüksek olacaktır. Ayrıca Graves hastalığa neden olan antikorların ölçümleri de yapılmalıdır. Tanı için bu test çok gerekli değildir fakat antikor negatif gelirse hipertiroidi yapacak başka hastalıklar düşünülmelidir.

Sintigrafi; Radyoaktif iyot tutulumu ölçülmesi. Tiroid hormonu üretemi için iyot gereklidir.  Az bir miktar radyoaktif iyot verilerek belli bir süre sonra tiroid bezinin bu iyodun ne kadarını tuttuğu özel kameralarla ölçülerek, tiroid bezinin hangi oranda iyot tuttuğu hesaplanır. Tiroid bezinin ne kadar iyot tuttuğuna bakarak hipertiroidiye Graves hastalığının mı yoksa başka bir durumun mu neden olduğu hakkında fikir sahibi olunabilir.

Renkli Doppler Ultrasonografi; Ultrasonografik incelemeler insan kulağıyla duyulamayacak ses dalgaları ile görüntü oluşturularak yapılan incelemelerdir. Bu tetkik tiroid bezi hastalıklarında en önemli tetkiktir. Tiroid bezinin boyutları, ne kadar damar içerip içermediği, nodül olup olmadığı başarılı bir şekilde değerlendirilebilir. Sintigrafilerden önce mutlaka yapılmalıdır. Özellikle gebelerde sintigrafi yapılamadığı için çok önemlidir.

Diğer Görüntüleme İncelemeleri; Muayene ile Graves oftalmopatisi hakkında net bulgu ve bilgi elde edilemediyse Bilgisayarlı Tomografi ya da Manyetik Rezonans Görüntüleme yöntemlerinden biri ile inceleme yapmak gerekebilir.

Graves Hastalığı Tedavisi

Graves hastalığında tedavi amacı tiroid hormon üretimini yavaşlatmak ve tiroid hormonun etkilerini engellemek için yapılır.

Radyoaktif iyot tedavisi:

Bu tedavi yönteminde ağız yoluyla radyoaktif iyot alınır. Tiroid bezi hormon üretmek için iyota ihtiyaç duyar, alınan bu radyoaktif iyot da tiroid bezi tarafından tutulur. Radyoaktif iyodu tutan tiroid hücreleri iyotun radyoaktif özellikleri sebebiyle bir süre sonra çalışamaz hale gelir. Bu tedavi sonucunda birkaç hafta-ay içerisinde tiroid bezi küçülür.

Radyoaktif iyot tedavisi Graves oftalmopatisi belirtilerini kötüleştirebilir ya da başlamasına neden olabilir. Bu yan etki sıklıkla geçici ve hafiftir. Eğer orta derecede ya da ciddi göz problemleri varsa bu tedavi önerilmez.

Olası diğer yan etkiler tiroid hormon seviyelerinde geçici yükselme ve boyunda gerginlik hissidir. Hamile ya da emziren kadınlarda uygun tedavi yöntemi değildir.

Tedavi sonucunda tiroid hormon seviyeleri düşeceği için ağızdan hormon ilaçları alması gerekecektir.

Anti-tiroid ilaçlar:

Anti-tiroid ilaçlar tiroid bezinin hormon yapımı amaçlı iyot kullanmasına müdahele eden ilaçlardır. Bu ilaçlar propiltiourasil ya da metimazoldür.

Bu ilaçların yalnız başlarına kullanımları ilerleyen zamanda tiroid hormon seviyelerinde tepkisel bir artışa neden olabilir.  Ancak ilacın bir yıldan uzun süre kullanımı uzun vadede daha iyi sonuçlara neden olmaktadır. Anti-tiroid ilaçlar radyoaktif iyot tedavisi öncesi ya da sonrasında destek amaçlı da kullanılabilir. Her iki ilacın da yan etkileri arasında döküntü, eklem ağrıları, karaciğer yetmezliği, beyaz kan hücrelerinde azalma gözlenir. Metimazol gebeliğin ilk 3 ayında kullanılmaz. Gebeliğin ilk üç ayında tercih edilen ilaç propiltiourasildir.

Beta Blokerler:

Bu ilaç grubu tiroid hormon üretimi üzerine etki yapmaz. Fakat tiroid hormonunun sebep olduğu etkileri azaltır. Çarpıntı, titreme, sıkıntı ve sinirlilik, sıcağa tahammülsüzlük, terleme, ishal ve kas güçsüzlüğü gibi şikayetler de azalma sağlar.

Propranolol, atenolol, metoprolol, nadolol bu grup ilaçların isimleridir.

Astım hastalarında kullanılması tercih edilmez çünkü astım atağını başlatabilirler. Ayrıca diyabet kontrolünü zorlaştırırlar.

Cerrahi:

Graves hastalığında tiroid bezinin tümünün ya da bir kısmının alınması da bir seçenektir. Cerrahi sonrası gerektiği kadar tiroid hormonun ağızdan hap olarak alınması gerekir.

Bu tedavi seçeneğinin riskleri arasında ses tellerinde felç ve paratiroid bezlerinin zarar görmesi yer alır. Paratiroid bezleri kalsiyum metabolizması ile ilişkili kalsitonin adı verilen bir hormon salgılamaktadır. Deneyimli tiroid cerrahlarının bu tip komplikasyonlara yol açma ihtimali oldukça düşüktür.

Graves Oftalmopatisinin tedavisi

Gravse oftalmopatisinin yol açtığı rahatsızlıklar hafif ise gündüzleri damla ile akşamları da jel ile gözleri nemli tutmak yeterli olacaktır. Şikayetler ciddi ise

  • Kortizon; Kortizon ile gözlerin arkasındaki şişme azaltılabilir. Yan etkileri, vücutta ödem, kilo alma, kan şekerinde yükselme, yüksek tansiyon ve duygusal durum değişiklikleridir.
  • Graves oftalmopatisi için gözlük kullanarak bazı görme sorunları engellenebilir.
  • Cerrahi; Cerrahi olarak gözün arka duvarlarını oluşturan kemikler çıkartılır. Böylece göz eski yerine dönebilir. Bu tedavi yöntemi oftalmopati nedeniyle göz siniri ciddi olarak bası altındaysa uygulanır. Yan etki olarak çift görme meydana gelebilir.
  • Göz radyoterapisi; Eskiden çok kullanılan bir yöntem olup faydaları tartışmalıdır. Kortizon tedavisine iyi yanıt vermeyen hastalarda seçenek olarak değerlendirilebilir. Bu tedavi ile gözün arkasında yer alan bazı dokular küçültülmeye çalışılır.

Graves oftalmopaitisi Graves hastalığı tedavi edildiğinde iyileşmeye başlamaz hatta 3-6 aylık sürede daha da kötüye gidebilir yada yıllarca değişmeden kalabilir ve zaman içerisinde kendi başına gerileyebilir.

Kategori: Tiroid Hastalıkları

Ersen Alp ÖZBALCI
Ayşe Ahsen BAKAN