09:00 - 18:00:: 0 (212) 466 33 02 - 0 (212) 466 33 03 - 0 (553) 889 3303 Acil durumlar: 0 (532) 318 3169

Yasal Uyarı! Sitemizde yer alan yazılar ve bilgiler eğitim amaçlı olup herhangi bir şekilde tıbbı önerme amaçlı değildir. Devamını oku

Bir tık ile arayın
0 (212) 466 33 02
0 (212) 466 33 03
WhatsApp

RENKLİ ULTRASON
BİYOPSİ İŞLEMLERİ
EMAR
TOMOGRAFİ
MAMOGRAFİ

Bakırköy İstanbul

Randevu için

Doktor ismine tıklayın Dr. Ersen Alp ÖZBALCI
Dr. Ayşe Ahsen BAKAN

Pankreas kanseri nedir?

Pankreas kanserini anlamak için pankreası ve işlevine göz atmakta fayda var:

Pankreas

Pankreas midenin arkasında yer alan bir organdır. Büyük kafalı, koni şeklinde bir yapısı ve dar sivri uçlu bir kuyruğu olan bir balığa benzer. Yetişkinlerde yaklaşık 15 cm uzunluğunda ve 5 santimetreden az genişliktedir. Pankreasın baş kısmı midenin sağında (midenin on iki parmak bağırsağı ile birleştiği yerin arkasında yer alır - küçük bağırsağın ilk kısmı). Gövde bölümü ise midenin arkasında, kuyruğu ise karnın sol tarafında dalağın yanında bulunur.

Pankreas, ekzokrin ve endokrin bez olmak üzere iki farklı tür bezden oluşur.

Ekzokrin bez bağırsaklara salınan pankreatik sıvıyı yapar. Bu sıvı yediğiniz yemeği sindirmeye yarayan enzimleri içerir. Enzimler olmazsa, yiyeceklerin bazıları sindirilmeden doğrudan bağırsaklara geçer. Enzimler kanal adı verilen küçük borulardan geçer. Bu küçük kanallar pankreatik kanala boşalacak daha büyük kanallar oluşturmak için birleşir. Pankreatik kanal safra kanalı ile birleşir (safrayı karaciğerden taşıyan kanal) ve ampulla vateride on iki parmak bağırsağına (ince bağırsağın ilk bölümü) boşalır. Pankreastaki hücrelerin yüzde 95’inden fazlası ekzokrin bezlerinin ve kanalların içinde bulunur.

Pankreastaki hücrelerin küçük bir yüzdesi endokrin hücreleridir. Bu hücreler adacık (islets) adı verilen küçük kümelerin içinde bulunur (ya da Langerhans adacıkları). Bu adacıklar insülin ve glukagon gibi önemli hormonları üretir ve onları doğrudan kana salar. İnsülin kandaki şeker miktarını azaltırken glukagon yükseltir.

Pankreastaki iyi huylu ve prekanseröz (kanser öncesi) tümörler

Pankreastaki her büyüme kanser değildir. Bazı büyümeler sadece iyi huylu (kanser olmayan) iken diğerleri eğer tedavi edilmeden bırakılırsa zamanla kansere dönüşebilen büyümelerdir. İnsanlar tomografi (CT taraması) gibi görüntüleme incelemelerini eskisinden daha çok yaptırdıklarından (birçok farklı nedenden dolayı) bu tür pankreas büyümeler günümüzde daha çabuk fark edilmeye başlanmıştır. 

Seröz kistik neoplazi (SCNs)

(seröz kistadenom olarak da bilinir) su kıvamında sıvı ile dolu keselerden oluşan tümörlerdir. SCN ler neredeyse her zaman iyi huylu tümörlerdir ve çoğunda çok büyümedikçe ya da bulgu ve belirtilere neden olmadıkça tedaviye gereksinim duyulmaz. 

Musinöz kistik neoplazi (MCNs)

(Musinöz kistadenom olarak da bilinir) müsin adı verilen jöle kıvamında maddelerle dolu keselerden oluşan ve yavaş büyüyen tümörlerdir. Bu tümörler genellikle pankreasın gövde ve kuyruğunda başlarlar. Kanser olmamalarına karşın eğer tedavi edilmezlerse bazıları zamanla kansere dönüşebilir. Bu tümörlerin tümüyle alınması ya da sadece takip edilmesi, büyüklükleri, büyüme hızları, görüntüleme incelemelerinde nasıl göründükleri ve bulgu ve belirtilere neden olup olmadığı gibi bazı faktörlere bağlıdır.

İntraduktal papiller musinöz neoplazi (IPMNs)

Pankreas kanallarda büyüyen iyi huylu tümörlerdir.MCN’ler gibi bu tümörler de müsin oluştururlar ve eğer tedavi edilmezlerse zaman zaman kansere dönüşebilirler. Bazı IPMN ler yakından takip edilebilirler ancak, MCN lerde olduğu gibi, eğer kaygı oluşturan unsurlar varsa ameliyatla alınmalıdırlar. 

Pankreas kanserleri

Pankreasın ekzokrin ve endokrin hücreleri farklı tiplerde tümörler oluştururlar. Pankreasın endokrin ve ekzokrin kanserlerini ayırt etmek çok önemlidir. Ayırt edici risk faktörleri ve sonuçları, farklı bulgu ve işaretleri olan bu tümörlerin farklı görünüşleri bulunur, farklı testlerle tanı konulur ve farklı yollarla tedavi edilir. 

Ekzokrin tümörler

Ekzokrin tümörler bilinen en yaygın panreatik kanserlerdir. Bir pankreas kansernden söz ediliyorsa bu çoğunlukla ekzokrin pankreas kanser olduğu anlamına gelir.

Pankreas adenokarsinomu:

Bir adenokarsinom bezlerin hücrelerinde başlayan kanser türüdür. Bu kanserler genellikle pankreas kanallarında başlar. Ancak zaman zaman pankreas enzimleri yapan hücrelerden gelişirler. Bu durumda bu türlere Asiner hücreli karsinom adı verilir.

Daha az yaygın pankreas kanser türleri:

Diğer ekzokrin pankreas kanserleriadenosquamoz karsinomlar, squamoz hücreli karsinomlar, taşlı yüzük hücreli karsinomlar, undiferansiye karsinomlar, olarak sıralanabilir. Ayırıcı tanıları mikroskop altında nasıl göründüklerine bağlı olarak yapılır.

Solid psödopapiller neoplazi (SPNs):

Bu nadir rastlanan ve yavaş gelişen türler hemen hemen daima genç kadınlarda görülür. Bu tümörler yavaş gelişme eğilimindeyken zaman zaman vücudun diğer bölümlerine de yayılırlar, bu yüzden ameliyat en iyi yöntemdir. Bu tümörlerin gidişatı genelde iyidir.

 

Ampuller kanser (Ampulla vateri kanser):

Bu kanser pankreatik kanal ve safra kanalın kesiştiği ve ince bağırsağa boşaldığıampulla  vateride başlar.

Ampuller kanserler teknik olarak pankreas kanser değildir ancak tedavisi benzer olduğundan burada yer almaktadır. Ampuller kanserler çoğunlukla küçük olmalarına rağmen safra kanallarını bloke ederler ve fazla yayılmazlar. Bu blokaj safranın birikmesine neden olur- ki bu da derinin ve gözlerin sarılaşmasına ve idrarın siyahlaşmasına neden olur. Bu nedenle, bu kanserler çoğunlukla pankreas kanserlerine göre daha erken bir dönemde teşhis edilirler ve genellikle tipik pankreas kanserlerine göre daha iyi bir seyirleri (prognozu) vardır.

Endokrin tümörleri

Pankreastaki endokrin tümörler yaygın değildir, pankreas kanserlerinin yüzde 4’ünden azını oluştururlar. Bu grup pankreatik  nöroendokrin tümörler (NETs) ya da adacık hücre tümörleri olarak da bilinirler.Pankreas NET iyi huylu ya da kötü huylu- malign (kanser)  olabilirler. İyi huylu ya da kötü huylu kanserler mikroskop altında birbirlerine benzer görünürler bu yüzden pankreas NET’in kanser olup olmadığı her zaman net değildir. Bazen tanı ancak tümörler pankreasın dışına yayıldığında konulabilir.

Pankreas NET’in birçok türü bulunmaktadır.

İşlevsel tümörler: Pankreas tümörlerinin yaklaşık yarısı kana yayılan ve semptomlara neden olan hormonları üretir. Bunlara işlevsel-fonksiyone tümörler denir. Her biri hormon ürettikleri hücrenin türü ile adlandırılır.

  • Gastrinoma gastrin hormonu yapan hücrelerden gelir. Gastrinomaların yaklaşık yarısı kanserdir.
  • Insulinoma insulin hormonu yapan hücrelerden gelir Insulinomaların çoğu iyi huyludur (kanser değildir).
  • Glukagonoma glükagon hormonu yapan hücrelerden gelir. Glukagonomaların çoğu kanserdir.
  • Somatostatinoma somatostatin hormonu yapan hücrelerden gelir. Somatostatinomaların çoğu kanserdir.
  • VIPoma vazoaktif  (damar açan) bağırsak peptidi hormonu yapan hücrelerden gelir (VIP). VIP omaların çoğu kanserdir.
  • PPoma pankreas çoklu peptid (polypeptide) hormonu yapan hücrelerden gelir. Çoğu kanserdir.  

İşlevsel NET lerin en yaygın türleri gastrinoma ve insulinoma’dır. Diğerlerine çok seyrek rastlanır.

İşlevsel olmayan tümörler: Bu tümörler semptomlara neden olacak derecede hormon yapmazlar. İşlevsel tümörlere göre daha fazla kanser olmaya eğilimlidirler. Semptomlara neden olacak derecede hormon yapmadıklarından, fark edildiklerinde çoğunlukla çok büyümüş olurlar.

Karsinoid tümörler: Sindirim sisteminin diğer bölümlerinde çok daha fazla yaygın olmasına rağmen nadiren pankreasta gelişen bir başka NET türüdür.Bu tümörlerçoğunlukla serotonin (5 HT olarak da adlandırılır) ya da onun habercisi olan 5-HTP yapar. Pankreas NET’lerin seyri ya da tedavisi tümörün türüne ve gelişim evresine bağlıdır ancak seyri genellikle pankreas ekzokrin kanserlerinden daha iyidir. 

Pankreas kanseri hakkında istatistikler

Amerikan Kanser Birliği’nin 2014 yılı için son tahminleri şu şekildedir:

  • Yaklaşık 46,420 kişiye (23,530 erkek ve 22,890 kadın) pankreas kanser tanısı konacaktır.
  • Yaklaşık 39,590 kişi (20,170 erkek ve 19,420 kadın) pankreas kansernden hayatını kaybedecektir.
  • Pankreas kanserlerinin oranı son on yılda az da olsa yükselmektedir.
  • Pankreas kanserleri ABD’deki tüm kanser türlerinin yaklaşık yüzde üçünü ve kanser kaynaklı ölümlerin ise yüzde yedisini oluşturmaktadır.

Ortalama bir yaşam süresinde Pankreas kanserine yakalama riski yaklaşık 67 de 1’dir (yüzde 1.5). Bir bireyin pankreas kanserine yakalanma riski bazı risk faktörlerine (gelecek bölümde listelenecektir) göre değişebilmektedir. Hayatta kalma ile ilgili istatistikler için “Pankreas kanserinde evrelerine göre hayatta kalma” bölümüne bakınız.

Kategori: Pankreas Kanseri